VEDANTA

Wetenschap van Bewustzijn

Het is leerzaam deze drie te kunnen onderscheiden in onszelf. Aham sphuraṇa is de levend aanwezige, schijnende ‘ik ben’ voor er enige ervaring (anubhava) ervan of gedachte erover (pratīti) plaats vindt. Vandaar dat het ook wel zelf-schijnendheid (svayam prakāśa) of zelf-evidentie (svataḥ siddha of svayam siddha) genoemd wordt.

We zouden kunnen zeggen, na kennis is het dat wat automatisch zichzelf onthult en daarmee ‘ is’ . Het is vergelijkbaar met de onmiddelijkheid en directheid van de begrippen aparokṣa anubhūti; die onmiddelijke beleving (anubhūti) de waarheid te zijn ‘vooraf aan perceptie en afleiding daarvan’ (a para ikṣa): aparokṣānubhūti.

Pratīti is in deze vergelijking dat wat verschijnt. Spura(ṇa) is dat wat doet verschijnen. Pratīti is het gekende dat aan de kenner verschijnt. Het komt van prati + √i ‘ernaar toe gaan’ . Het is de cognitie van een ervaring die geobjectiveerd/ vastgesteld wordt.

Anubhava tenslotte is in dit verband de levende visie, die correcte zelfkennis oplevert. Zoals ādi śaṅkara -bhagavatpādaḥ stelt: ‘Brahma jñāna (zelfkennis van bewustzijn) moet anubhava siddhi zijn’ , een evidente, geleefde visie op het bestaan. Vanzelf aanwezig in de mind in plaats boeken kennis (śāstra jñāna). Kennis die zelf gehanteerd wordt, niet tweedehands ontvangen. Het is iets directer dan pratīti, maar nog wel met tussenkomst van de mind.

De uitleg van deze Sanskriet term is geschreven door Simon de Jong.
Op de index pagina vind je de volledige Sanskriet begrippenlijst. 

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.

Meld je aan voor de nieuwsbrief
(verschijnt hooguit enkele malen per jaar)

Eerder verschenen nieuwsbrieven
– oktober 2024  (
Dutch)
– october 2024  (English)