Kracht (śakti) die alle kennis (jñāna) in zich draagt. Op individueel niveau de kracht om te denken, weten, kennen en onthouden. Met name het ontdekken en openbaren van absolute kennis als jezelf.
- jnana shakti
Jñāna śakti is inherent aan māyā, en gemanifesteerd inherent aan īśvara. De kwaliteit die bij deze kracht hoort is sattva guṇa. Dit is de kwaliteit die onwetendheid in de individuele mind te niet doet en brahman onthult door kennis. Jñāna śakti is de 'totale kennis, sarvavit' van īśvara, en de 'beperkte kennis, alpavit' van jīva.
Maar jñāna śakti is ook inherent aan vikṣepa śakti, de projecterende kracht, omdat intelligentie voor de concepten zorgt die schijnbaar een schepping creëren. Alle objecten die we zien, hebben informatie als hun meest subtiele materiele vorm.
Jñāna śakti is een afspiegeling van de pure kennis (jñapti, prajñā, prajñāna, jñaptimātra of svarūpa jñānam) die bewustzijn is, zoals maanlicht een reflectie is van zonlicht. Jñāna śakti is mithyā (afhankelijk van pure kennis). Dit geeft brahman in zijn oneindigheid de mogelijkheid via māyā om objecten te laten verschijnen in zichzelf, zonder ook maar ergens werkelijk in te veranderen.
Jñāna śakti is daarom māyā's/ īśvara's kennis van gemanifesteerde zaken (allemaal mithyā, schijnbaar waar, niet werkelijk waar). Pure kennis is dus geen concrete, discrete kennis. Pure kennis zorgt ervoor dat het lijkt dat er iets manifesteert, maar het blijft in werkelijkheid puur bewustzijn.