Dit is het tweede deel van karma yoga. Nadat eerst acties zijn opgedragen als geschenk (ook prasāda) aan īśvara met een houding en intentie die in lijn is met dharma (īśvara’s onberispelijke wetten van het bestaan), worden nu de vruchten van actie met een open houding ontvangen. Het is logisch dat īśvara niet iedereen kan geven wat zij of hij wil, en daarom komen er ook mindere resultaten. Het dankbaar zijn voor wat er gebeurt impliceert een zekere wijsheid, omdat begrepen wordt dat alles volgens consequente, neutrale wetten gebeurt, en men ook met ‘andermans’ karma geconfronteerd kan worden. Collectief karma dus van de mensheid. Uiteindelijk is het wereld- of kosmische gebeuren, oftewel de manifestatie allemaal īśvara’s gebeuren (zijnde alle kennis, alle kracht), inclusief īśvara als de gever van resultaten voor jīva’s (karma phala dātā). In dit geval is de erkenning in een goddelijk veld te leven het geschenk.
Omdat heel veel mensen, sommigen in extremis, zich beperkt, onveilig, minderwaardig voelen is er een drijfveer tot streven in een mensenleven, met alle gevolgen voor winstbejag en agressie van dien. Ook al lijken mensen succesvol in de wereld, al deze mensen zullen stress en intensivering van hun diepere drijfveren krijgen als resultaat van hun acties, met alle gevolgen voor de wereld van dien.
De uitnodiging hier is om dankbaar te zijn. Maar bij uitstek is het de mindset ‘īśvara prasāda buddhi’ bedoeld als tool om zelf uit de mallemolen van actie en resultaat van actie te komen. Daarvoor moet eerst geweten worden dat elke actie, een gepast resultaat zal opleveren. Iemand die altijd dankbaar is, heeft ten eerste altijd een kalme, redelijk tevreden geest. Deze persoon kan zo beter de resultaten van zijn acties ‘lezen’ en interpreteren en oppakken als leermoment.
Er zijn vier (catur) soorten (vidha) uitkomsten, vruchten of resultaten (phala) ofwel effecten of consequenties (kārya) van actie (karma), de caturvidhaṁ karma phalāni of kāryāni:
1. adhikaṁ phalam – meer dan verwacht
2. yathocitaṁ phalam – precies zoals verwacht.
3. hīnaṁ phalam – minder dan verwacht.
4. viparītaṁ phalam – compleet omgekeerde resultaat.
De graadmeter of er goed gehandeld is, is over het algemeen de mate van vrede en geluk in de geest. Raak ik geïrriteerd of word ik somber of ontevreden van resultaten die zich aan mij presenteren in het leven, dan is de remedie bij mij zelf te rade gaan of ik wel gezond denk, en ten eerste dankbaar zijn voor het geschenk (prasāda) van een mensenleven en dan ook nog het geschenk dat ik tot een teaching als deze ben gekomen, die één grote handreiking is tot geluk en vrijheid.
Mindere resultaten (van het type drie en vier) zijn lastiger om te accepteren. Maar het is levenskunst om juist deze als geschenk te interpreteren en aanvaarden, omdat ze uitnodigen tot groei als persoon. Een dergelijke houding is zeker niet gemakkelijk, maar voor wie herkent hoe dit werkt, zal dit een middel zijn tot (emotionele) groei en geluk.
Een houding van īśvara prasāda buddhi stemt nederig. Het doel is dat het zo nederig stemt, dat de hele persoonlijkheid wordt gezien als een instrumentje in god’s handen, ja als god zelf, want god is niets dan de danser van de kosmos en de dans. Een individu is slechts een goddelijke move, een goddelijk danspasje. Het doel is om in een devotioneel liefdespel te komen leven als persoon. Veel moderne mensen missen hieraan de jeu van het leven. Ook al kent iemand zichzelf als pure brahman, dan nog is een devotionele houding van het persoontje een zaligheid. James Swartz vertelde dat toen iemand Svāmī Abhedānanda (een toonbeeld van verlichting) vroeg: ‘Swamiji, wilt u nog terugkeren als mens?’, hij antwoordde: ‘Absoluut wil ik dat, zodat ik de Heer kan blijven prijzen’. Dit is het zien van het ‘geschenk van het leven’ als (devotioneel) mens ten top: Het hebben van een lichaam en geest om te reflecteren (op de eigen realiteitszin, sva svarūpa anusandhānam) op de werkelijkheid en om lief te hebben.
Het hoofdgeschenk (māha prasāda) van īśvara is dus uiteindelijk deze dynamiek succesvol te verlopen, de persoonlijkheid (de drie lichamen of de vijf kośāḥ, oftewel het lichaam-geest-zintuigelijk complex, de kārya karaṇa saṅghāta, het maakt niet uit hoe we het noemen) terug te geven aan de schijnbare instantie waar deze hoort, īśvara als saguṇa brahma.
Ook wordt gezien dat īśvara arpaṇa buddhi én īśvara prasāda buddhi één heilzame houding completeert. Dit begint met upāsana, meditatie waarbij alles als īśvara wordt gezien, dan het trainen van een houding van arpaṇa, het toevertrouwen van zijn lijf, leden en beleving aan het geheel, daarbij hoort acceptatie als geschenk van alle resultaten en gebeurtenissen. Ogenschijnlijk zijn is er misstand en lijden in de wereld. Wijsheid is ook inzien dat dit komt door het complex spel van karmische resultaten over en weer, waarbij de actoren in het spel, ook elkaars resultaten zijn. Net als bij resultaten die voortkomen uit acties in eerdere levens van een individu, is er veel ongezien (adṛṣṭa phalam) aan het wereldgebeuren en menselijke interactie. Ook dit mag aanvaard worden als geschenk, prasāda.
Prasāda betekent namelijk in eerste instantie ‘helderheid of kalmte’. Een helder en kalm intellect kan de wereld en zichzelf goed lezen, en verder helpen, door neutraal te zien ‘hoe de dingen zijn’.
Hiervoor kennis van īśvara nodig. Dan is men volledig ontvankelijk voor īśvara kṛpā of anugraha (genade). Dit is de kennis die onwetendheid verwijdert, opdat men zichzelf ziet als nirguṇa brahma, gelijk īśvara (de eigen realiteitszin, svarūpa).
Het moeilijke aan mokṣa, is de volgende ogenschijnlijke paradox: Afstand te doen juist van de entiteit die intens naar vrijheid verlangt. Karma en upāsana yoga helpen enorm om in de eindeloze ontspanning te komen die hierbij nodig is.