Lagere, relatieve, transactionele kennis. Geen (a-) opperste (parā) kennis (vidyā). Kennis van alle objecten, behalve de waarheid die ten grondslag licht aan diversiteit, kenbaar door opperste kennis.
De waarheid is geen object. Parā vidyā kan dus alleen maar onmiddelijke zelfkennis zijn. Aparā vidyā is kennis die wetenschappelijk te bestuderen is. Daarbij worden kennismiddelen gebruikt als:
• pratyakṣa pramāṇa – Kennismiddel via directe zintuigelijke waarneming.
• anumāna pramāṇa – Kennis afgeleid van directe zintuigelijke waarneming (pratyakṣa). Waar rook is, moet vuur zijn.
• anupalabdhi pramāṇa – Kennis door middel van afwezigheid van een object.
• arthāpatti pramāṇa – Kennis die wordt verkregen door iets te postuleren of te veronderstellen om anders onverklaarbare feiten of omstandigheden begrijpelijk te maken, op basis van enig bewijs.
• upamāna pramāṇa – Kennis door middel van vergelijking.
Omdat aparā vidyā altijd naar een object verwijst is voor zelfkennis śabda pramāṇa nodig. Dit is gezaghebbende kennis uit geschriften of gezaghebbende woorden van de leraar. Dit is het enige middel voor mokṣa. Mij moet verteld worden dat ik een verkeerd zelfbeeld heb. Ik moet begrijpen en aannemen dat ik vrij, puur bewustzijn ben.
Śabda pramāṇa heet ook wel: āpta (betrouwbare) vacana (woorden). Waarom betrouwbaar, omdat ze van de absolute macht en kennis komen: Īśvara. Hoe weet ik dat zeker? Omdat het mensen volkomen heeft bevrijd, en omdat, zodra de boodschap ‘ik ben bewust en ik besta’ wordt toegepast, het, met een beetje extra logica, vanzelfsprekend wordt, zelf evident (svataḥ siddha). De hoofdprijs van het leven, vrijheid, is het bewijs!
Let wel: De woorden van de vedānta teaching zelf zijn ook relatieve kennis. Het verwijdert echter onwetendheid, zodat de aanwezige correcte zelfkennis in zijn glorie kan opbloeien. Zo is parā vidyā onmiddelijke, directe zelfkennis (aparokṣa ātmajñānam).
- apara vidya
Lagere, relatieve, transactionele kennis. Geen (a-) opperste (parā) kennis (vidyā). Kennis van alle objecten, behalve de waarheid die ten grondslag licht aan diversiteit, kenbaar door opperste kennis.