VEDANTA

Wetenschap van Bewustzijn

Voor overdracht van kennis en wijsheid gebruikt een mens taal. Ook de zelfkennis dat en hoe we heel, vol en vrij zijn moet ons verteld worden. Het gaat niet om de woorden, maar om hoe de betekenis ervan inwerkt op onze geest.

Dit komt omdat mijn geest leeft in allerlei vormen van onwetendheid. Dit weten we omdat ik allerlei ongemak ervaar. Alleen kennis kan het verkeerde zelfbeeld wegnemen. Dan pas kan ik begrijpen hoe en dat ik dat vrije woorden-loze bewustzijn ben.

De teksten en de uitleg van de leraar zijn dus niet het doel, maar het middel. Het aanbod van teksten en woorden van de leraar is zo divers, omdat elke mind anders is. Voor de één klikt dit, de ander begrijpt een andere teaching goed.

De waarheid zelf, vrij woorden-loos bewustzijn, heeft geen woorden nodig. En toch hebben we woorden nodig om onze vrijheid in te zien. Dan kunnen ook de woorden losgelaten worden.

Onderstaande overzicht is bedoeld om je enigzins de weg te wijzen in de teksten van Vedanta. Het is ingedeeld in de traditionele structuur.

Tevens is het fijn om een beetje de weg te kennen op het oerwoud dat internet is. Het blijft gezegd, dat je iemand nodig hebt die de teksten uitlegt. De leraar heeft het weer van haar of zijn leraar gehoord, en dat gaat terug tot de bronnen zelf. Eén werkelijkheid, één boodschap, één universele teaching.

Het overzicht is uiteraard niet compleet, maar is een weergave van de standaard teksten van Vedanta en boeken van moderne leraren rondom Vedanta.nl.

Eerst de ontvouwing op schrift van Vedanta in de Upanisads, de Brahma Sutra’s (logica) en de Bhagavad Gita (compleet toegankelijk overzicht in dialoogvorm). De uitleg in de latere tekstboeken, Prakarana’s.

Leraren beginnen de lessen van Vedanta meestal met de Bhagavad Gita of de handboeken van Vedanta (Prakarana’s), omdat voorkennis nodig is om de Upanisads en Brahma Sutra’s te bestuderen. Tradtioneel worden ze wel als eerste bronnen genoemd.

Shankara met zijn leerlingen

Vedānta-leraren onderwijzen dus aan de hand van teksten (śāstra). Op de afbeelding hebben zowel Śaṅkara als de leerlingen boeken in hun handen. Dat dit altijd dezelfde teksten zijn, geeft ons zekerheid over de stabiliteit en eenduidigheid van het middel dat tot vrijheid leidt.

De bronteksten zijn de Upaniṣads (Vedisch).  Het onderwijs is betrouwbaar omdat het niet van mensen (apauruṣeya) afkomstig is. Waar het wel van afkomstig is, is een subtiele teaching. Om enigzins te begrijpen hoe dit zit, zouden we kunnen zeggen dat de teksten in je verschijnen terwijl je hier aan het lezen bent. Toch komen ze niet van jou als mens. Die factor buiten jou als losstaand persoon, maar in jou als oneindig bewustzijn, noemen we īśvara, het geheel van alle kennis. De teksten zijn een gebruiksaanwijzing, een gids om te laten zien dat en hoe je vrij bent.

De kennis is gezien door zieners (ṛṣi’s) in hun mind en is in een orale traditie doorverteld en gehoord (śruti). Dit is op een gegeven moment opgeschreven als de Veda’s, wat kennis betekent.

Het einde van deze kennis is Vedānta, geboekstaafd in de Upaniṣads. Op tien Upaniṣad teksten heeft de beroemde wijze Śaṅkara toonaangevende commentaren (bhāṣya’s) geschreven. Deze worden meestal aangehaald in het onderwijs.

Niet elke Upaniṣad is compleet in kennis en ze zijn verdicht en cryptisch. Vyāsa heeft zich daarom de teaching herinnert (smṛti) en deze compleet en helder opgeschreven als de Bhagavad Gītā, onderdeel van het epos de Mahābhārata. Dit is voor velen een lijfboek hoe goed en gelukkig te leven (dharma śāstra), met als consequentie hoe vrij te zijn door middel van kennis (jñāna śāstra).

De non-duale visie is analytisch (nyāya) uitgewerkt in de Brahma Sūtrā’s. Hierin is de unieke logica uitééngezet en gezien hoe het andere gezichtspunten (darśana’s) omvat.

Dan komen we op de drie tekstpilaren (prasthāna trayam) van Vedānta:

Vyasa dicteert de Bhagavad Gita aan Ganesha

Horen (śruti prasthāna) van de ontvouwde kennis in de Upaniṣads
(Veeg over boek voor info, gratis pdf's of webshops)


Een makkelijk leesbare introductie tot de Upanishads. Feilloos wordt het verschil uitgelegd tussen preyas, het ijdele streven van een mens, en sreyas, dat wat altijd goed is.
Gewezen wordt op de Upanishads als tekstbron van kennis die tot vrijheid leidt
En waarom uitleg door een leraar nodig is.

Auteur: Manon van Dijk-Hullegie
Uitgever: Viveki
Niveau: beginners
Taal: Nederlands
Webshop >>
Zeven Upaniṣads in één Nederlandstalig boek, met het commentaar van Shankara. Ontleend aan zeven losse vertalingen van de Sanskriet studiegroepen van de School voor Filosofie te Amsterdam. Vrij verkrijgbaar op de rijke website van Ferit Arav, met veel gratis beschikbare teksten. Tevens te koop als boek bij Kadag uitgeverij.

Vertaling: Studiegroep School voor Filosofie
Uitgever: Kadag
Niveau: gevorderd
Taal: Nederlands
Volledige pdf >>
Bloemlezing uit achttien Upanisads. Vertaling en toelichting door de yogaleraar Wim van de Laar. Vedanta wordt in dit boek ten onrechte 'een filosofische stroming' genoemd ipv een middel tot vrijheid. Dit boek geeft een aardig beeld van de cryptische taal van de Upanishads, maar is ongeschikt voor de aspirant voor helder begrip, omdat adequaat commentaar bij de verzen ontbreekt.

Auteur: Wim van der Laar
Uitgever: Nachtwind
Niveau: Voor de algemene lezer
Taal: Nederlands
Website uitgever >>
Vanuit de Ramakrishna traditie. Met Upanishads gratis beschikbaar met betrouwbaar commentaar van Swami's als Nikhilanda en Gambhirananda. Daarnaast vele andere teksten van Brahmasutra's (Sankara commentaar is Advaita Vedanta, Ramanuja Viśiṣṭa Advaita) en Bhagavad Gita en meer..

Commentaren: Divers
Website: Estudanteda Vedanta
Niveau: gevorderd
Taal: Engels
Naar website voor pdf's >>

Herinneren (smṛti prasthāna), de Upaniṣads in een tekst: de Bhagavad Gītā

De Home Studies van de Bhagavad Gita. Standaardwerk in 4 files van meer dan 500 pagina's per stuk. In boekvorm negen delen.

Auteur: Swami Dayananda
Uitgever: Arsha Vidya
Niveau: Beginners en gevorderden
Taal: Engels
Internet Archive >>
Deze vertaling van de Gītā is verrijkt door het toonaangevende commentaar (bhāşya) van Śaṅkara. Uit het sympathieke fonds van Ferit Arav, tevens als boek bestelbaar bij Ka.Dag Uitgeverij

Vertaling: School voor Filosofie
Uitgever: Ka.dag
Niveau: half-gevorderd
Taal: Nederlands
Naar pdf >>
Heldere vertaling met toegankelijk commentaar met weinig Sanskriet van Rory Mackay, een Vedanta leraar uit Schotland. Met voorwoord van James Swartz. Onlangs kwam van dezelfde auteur uit: Enlightenment made simple. Introduction to Vedanta.

Auteur: Rory Mackay
Uitgever: Unbroken Self
Niveau: Beginners
Taal: Engels
Naar website >>

Beredeneren (nyāya prasthāna), voor vergevorderden: Brahma Sūtrā's

Toonaangevend, richtinggevend commentaar van Swami Paramarthananda uit Chennai bij de zeer aforistische brahma sutra's. Hierin gaat Vedanta een gesprek aan met andere visie's en blijkt ze niet tegen te spreken maar in te sluiten.

Auteur: Bādarāyaṇa (Vyāsa) Uitgever: Arsha Avinaash
Niveau: Zeer gevorderd
Taal: Engels met Sanskrietcitaten
Full pdf 1487 pag. >>
Deze van de Brahma Sutra's met commentaar van wijlen Swami Sivananda is iets beknopter in detail, maar is nog steeds een flinke kluif. Hier wordt wel globaal een woord voor woord vertaling bij gegeven.

Auteur: Bādarāyaṇa (Vyāsa)
Uitgever: The Divine Life Society
Niveau: Zeer gevorderd
Taal: Engels
Website, evt pdf >>
In deze versie op shlokam.org zonder commentaar per vers, kun je kennis nemen van de kale tekst van de Brahma Sutra's. Dit kan alleen onder begeleiding of met terdege commentaar begrepen worden. Zie daarvoor de versies hiernaast.

Auteur: Bādarāyaṇa (Vyāsa)
Website: Shlokam.org
Niveau: Zeer gevorderd
Taal: Sanskriet - Engels
Website >>

De handboeken (prakaraṇa grantha)

Door de eeuwen heen hebben wijzen handboeken (prakaraṇa grantha) geschreven om de kennis in detail uit te werken, te verhelderen en begrijpelijk te maken voor veranderende tijden. Veel zijn afkomstig van Śaṅkara. Het is raadzaam om met Tattvabodha te beginnen.

Waardevol boek, omdat het vijftien werken van de grote Vedanta wijze Adi Sankara bijéénbrengt in één boek. Met Nederlandse vertaling en beknopte toelichting in voetnoten per bladzijde. Inclusief vertalingen van Tattva Bodha, Atma Bodha en Drg Drsya Viveka.

Vertaling en samenstelling: Ferit Arav
Uitgever: Te bestellen als boek bij Ka.Dag
Niveau: Leesbare editie voor iedereen ter kennismaking (begeleiding door gekwalificeerde leraar aanbevolen)
Pdf en veel meer op >>
De Tattva Bodha, Letterlijk, kennis van de waarheid, wordt door elke Vedanta-leraar aangeprezen als een tekst om mee te beginnen, omdat er een aantal basisbegrippen worden ontvouwen. Toch is deze tekst heel compleet. Heldere vertaling met precies, effectief commentaar.

Comm.: James Swartz
Uitgever: Shining World
Niveau: Beginners
Taal: Engels
Naar pdf >>
De Pancadasi (letterlijk 'vijftien' hoofdstukken) is een hoogtepunt in de Vedanta literatuur. De shlokas zijn rijk, didactisch in stijl, met een spitsvondige logica. De opbouw is in drie hoofstukken. Onderscheid, het licht van kennis en gelukzaligheid. De auteur (vidyaranya, 14de eeuw) is een sleutelfiguur in de Vedanta traditie.

Auteur: Vidyaranya Swami
Notes: James Swartz (de boekversie is sterk uitgebreid qua comm. (Shiningworld.com)
Niveau: Gevorderd
Taal: Engels
Pdf >>
Dit is een Vedanta tekst aan de hand waarvan tegenwoordig iets minder wordt lesgegeven maar toch wel aardig is om te noemen, omdat het een vrij compleet beeld van de teaching weergeeft. De auteur Sadananda leefde in de 15de eeuw. Toch zijn er genoeg verhandelingen over te vinden op You Tube, bijvoorbeeld van Swami Sarvapriyananda. Deze editie:

Auteur: Sadananda
Vertaling, notes: Swami Nikhilanda
Uitgever: Advaita Ashrama
Niveau: gevorderd
Taal: Sanskriet (Devanagari) - Engels
Scan op Archive.org >>>
Deze tekst van Ramana Maharshi wordt wel beschouwd als een moderne Upanisad. Hoewel hij het zelf goed uitlegd (hij las Vedanta-boeken), wordt de teaching wel eens verkeerd geinterpreteerd. Met name dat het zelf ('ik') te ervaren zou zijn als bijvoorbeeld samadhi. Opletten dus van wie je een uitleg volgt.

Auteur: Ramana Maharshi
Website: archive.arunachala.org
Niveau: Gevorderd
Taal: Sanskriet - Engels
Website >>
Lied van Ashtavakra. Voor velen hun favoriete tekst. Omdat het uitingen zijn van een verlichte meester, die beeldend beschrijft hoe het is om te leven vanuit de non-duale visie. Hij draagt zijn kennis over op Janaka, die vervolgens ook helemaal los gaat. Hier wordt een Nederlandse vertaling gegeven. Hieronder zijn ook Engelse edities te vinden (links).

Auteur: Ashtavakra
Vertaling: Hans van Hooijdonk Uitgever: Arat Live
Niveau: Vergevorderd
Taal: Sanskriet - Nederlands
Naar pdf >>
Gedetailleerde editie van de Ashtavakra Gita. Met woord voor woord vertaling van het Sanskriet met grammaticale duiding, en commentaar. Achterin deze zeer verdienstelijke editie staat de complete Sanskrietwoordenlijst. De auteur haalt met name Rama Maharshi aan in zijn commentaar, over wie hij het boek 'Wie ben ik', schreef.

Auteur: Ashtavakra
Vert.& comm.: Gerrit Broekstra
Uitgever: Quist
Niveau: Gevorderd
Taal: Sanskriet - Nederlands
Naar webshop >>
De Yoga Vāsiṣṭha van Valmiki is een tekst van 32.000 verzen. Het is een aanvulling op de Rāmāyana. In dit leerdicht wordt Rāma onderwezen door de wijze Vāsiṣṭha. Swami Venkatesananda arrangeerde een ingekorte Engelse editie (ook pdf in het NL). De Hoogste Yoga is daar weer een verkorte versie van. Beide Nederlandse teksten via de link hieronder.

Boek: Uitgeverijvanwarven.nl
Vertaling: Resp. M. de Graad-Davidzon en F. Arav e.a.
Niveau: Half-gevorderd
Taal: Nederlands
Naar pdfs >>
De Avadhuta Gita, letterlijk 'Het lied van degene die alles heeft afgeschud', oftewel een vrij persoon wordt toegeschreven aan ene Dattatreya, een mytisch figuur. De tekst is prachtig, en beschrijft net als de Ashtavakra Gita hoe een wijze de werkelijkheid beleefd. Vrijheid heet in deze tekst sahasa, wat wijst op het 'natuurlijke' ervan.

Auteur: Dattatreya
Vert. en interp: Tarun Pradhaan
Niveau: Gevorderd
Taal: Sanskriet - Engels
Pdf >>
'De Nectar (Makaranda) of Non-Duality' is een prachtige tekst in 28 prachtige verzen. Vers twee is meteen een hoogtepunt die de crux van Vedanta laat zien. 'Nooit ben ik niet geliefd (als zelf)' staat er' In de vertaling van Swami Atmarupananda, die te bestellen is in boekvorm bij Advaita Ashrama (Ramakrishna Math, Belur Math). Hier is gegeven de vertaling van Swami Adayatmanada.

Auteur: Sri Lakshmidhara Kavi Uitgever: Arsha Drsti
Niveau: gevorderd
Taal Sanskriet - Engels
Pdf >>
Tripura Rahasra betekent letterlijk 'Het Geheim (Rahasra) van de 'Drie Steden'. Hiermee wordt bedoeld: 'Wat is het geheim van de drie toestanden: waken, dromen en diepe slaap. Wat is altijd waar? Het is een unieke tekst (verhaal en leertekst ineen), mede omdat het wijze in deze tekst wordt verpersoonlijkd door de verlichte vrouw Prinses Hemalekha.

Uitgever en schrijver: Ferit Arav
Niveau: Half-gevorderd
Taal: Nederlands
Samenvatting (pdf) >>
Swami Paramarthananda heeft het meesterlijke vermogen in kort bestek (116 pag.) een weids overzicht van Vedanta te geven. Dit is een heldere inleiding om er achter te komen wat het probleem is en waarom ik lijd, en waarom dit niet nodig is, de oplossing aldus.

Auteur: Paramarthananda
Vertaling: Diederik Samplonius Uitgever: Ka.Dag (boek)
Niveau: Beginners
Taal: Nederlands
Gratis e-book >>
Een compleet boek over vedanta in moderne bewoordingen. Voor velen een game-changer in hun leven, en een reden leerling van James Swartz te worden. In dit boek wordt ook aandacht besteed aan verlichtingsmythen in allerlei modern spiritueel onderwijs.

Auteur: James Swartz
Uitgever: Samsara
Niveau: Alle niveau's
Taal: Nederlands (In Engels als e-book verkrijgbaar op ShiningWorld.com)
Webshop Uitgeverij >>
Het eerste boek van de beroemde 'You Tube' Swami Sarvapriyananda van Vedanta Society New York (in september weer in Nl, zie agenda) verscheen in het Nederlands bij Uitgeverij Samsara. Het zijn losse artikelen (essays) waarin hij op de hem kenmerkende heldere wijze de lezer meeneemt op het directe pad naar compleet zelfinzicht.

Auteur: Swami Sarvapriyananda
Uitgever: Samsara
Niveau: Beginners
Taal: Nederlands
Webshop Uitgeverij >>
Uitgekomen als boek drie van de serie Enlightened Lifestyles. Net als in Lifestyle Solutions (Boek twee) en in The Basics of Self-Inquiry (Boek één), beschrijft Sundari Swartz in de doeltreffende stijl die we van haar kennen van de Satsangs op ShiningWorld.com hoe gepaste lyfe-style bijdraagt aan groei richting vrijheid en de rol van voedsel en de guna's daarin.

Auteur: Isabella Viglietti-Swartz Uitgever: Shining World Press
Niveau: Alle niveau's
Taal: Engels
Naar webshop >>
Van de auteur van het geprezen boek 'Bhagavad Gita, The Divine Song', kwam onlangs deze titel uit. Rory Mackay is schrijver van beroep en weet in toegankelijke taal traditionele Advaita Vedanta te ontvouwen.

Auteur: Rory Mackay Uitgever: Unbroken Self
Niveau: Beginners
Taal: Engels
E-book in webshop >>
Dit boek is het noemen waard. Het is een precieze tekst over de drie guna's sattva (onthullende energie), rajas (projecterende energie) en tamas (de verhullende energie). Uniek boek, omdat het uitlegt hoe de guna's kosmisch werken, en hoe de guna's individueel te managen ter kwalificatie voor vrijheid.

Auteur: James Swartz
Uitgever: ShiningWorld.com
Niveau: half-gevorderd
Taal: Engels
E-book in webshop >>
Liefde ontdekken in het licht van Advaita Vedanta van Swami Dayananda. De teaching over liefde is genuanceerd en prachtig gelaagd in Vedanta. De liefde die overal achter zit is natuurlijk liefde voor het goddelijke, ofwel liefde voor het non-duale zelf. Zo bezien is liefde iets wat je bent. Het gevolg is alles liefhebben als jezelf.

Auteur Swami Dayananda Uitgever: Viveki
Niveau: Alle niveau's
Taal: Nederlands
Naar webshop uitgever>>
Dit boek beschrijft de kracht van werken en leven met het goddelijke (Isvara). Wat Vedanta zo bijzonder maakt is dat het erop wijst dat je eerst je persoon met zijn issues moet overgeven aan Isvara, dat simpelweg alle kracht, alle kennis is. Om brahman te zijn, moet je eerst je verhouding als individu tot Isvara kennen.

Auteur: Swami Dayananda
Uitgever: Viveki
Niveau: Alle niveau's
Taal: Nederlands
Naar webshop uitgever >>

Vedanta publicaties buiten de traditie

Vertaling van de Viveka Cudamani (selectie) en de Atma Bodha, traditioneel toegeschreven aan Shankara. Met commentaar van de vertaler, de Satsang-leraar Philip Renard (leerling Alexander Smit, Atmananda), die een universele non-duale teaching hanteert, daarbij o.a. ook het boeddhisme (bijv. Dzogchen) betrekkend. Renards woordkeuze is intrigerend. Zo gebruikt hij het woord 'besef' voor kennis.

Auteur: Philip Renard
Uitgever: Samsara
Niveau: Beginners-Half gevorderd
Taal: Nederlands
Website auteur >>
Boek over de les van de Mandukya-karika: Ik ben niet de drie staten waken, dromen, diepe slaap, maar dat wat altijd de waar is in die drie staten, 'de vierde (turiya), bewustzijn', gesymboliseerd door Aum. Met commentaar (karika) van Gaudapada. In dit boek wordt deze kennis in eigenzinnige taal gepresenteerd, wat er mogelijk mee te maken heeft dat de auteur zelf geen Vedanta-teacher vermeld.

Auteur: Dennis Waite
Vertaling: Harry Topman
Uitgever: Ka.dag
Niveau: beginners
Taal: Nederlands
Webshop >>
Liefde ontdekken in het licht van Advaita Vedanta van Swami Dayananda. De teaching over liefde is genuanceerd en prachtig gelaagd in Vedanta. De liefde die overal achter zit is natuurlijk liefde voor het goddelijke, ofwel liefde voor het non-duale zelf. Zo bezien is liefde iets wat je bent. Het gevolg is alles liefhebben als jezelf.

Auteur Swami Dayananda Uitgever: Viveki
Niveau: Alle niveau's
Taal: Nederlands
Naar webshop uitgever>>

Meld je aan voor de nieuwsbrief
(verschijnt hooguit enkele malen per jaar)

Eerder verschenen nieuwsbrieven
– oktober 2024  (
Dutch)
– october 2024  (English)